4x Biologische wijngaarden in Nederland

Uitgestrekte wijngaarden, wijnproeverijen, lokale wijn; ik hou ervan. Als echte wijnliefhebber vind ik het maar wat interessant hoe het proces van wijnmaken in zijn werk gaat. Het bezoeken van wijnboerderijen is dan ook iets wat ik graag doe,  het liefst degene die op een bewuste en duurzame manier te werk gaan. En voor zo’n middag bourgondisch wijn proeven, hoef je Nederland helemaal niet uit. 

Wijnbouw in Nederland

Met name in Limburg en Gelderland vind je veel wijngaarden, maar ook in Brabant en in het noorden van Nederland zijn wijngaarden geen onbekend fenomeen. In de afgelopen 20 jaar is de wijnbouw sector in Nederland erg gegroeid. Dit komt dankzij nieuwe druivenrassen die niet zo gevoelig zijn voor meeldauw, een bepaalde schimmelaantasting op planten. De Regent druif was de eerste druif die ongevoelig is voor meeldauw en tegelijkertijd goede wijn levert. Perfect voor de Nederlandse wijnbouw dus. Later volgden druifsoorten als de Johanniter en Merzling ook.

De druivenrassen in het noorden van Nederland verschillen trouwens wel van die in Zuid-Nederland. Bekende druivenrassen zoals Riesling, Chardonnay en Pinot Noir worden boven de rivieren namelijk niet goed rijp. Vandaar dat deze rassen vaak in het zuiden verbouwd worden en rassen als de Johanniter en Merzling in het noorden. Op de wijnboerderijen zelf wordt hier vaak ook veel over verteld, super interessant dus! De volgende biologische wijngaarden zijn wat mij betreft zeker een bezoekje waard. 

1. Wijngaard de Linie - Made, Brabant

In het altijd gezellige Brabant vind je Wijngaard de Linie. In 1977 selecteerde toenmalige eigenaar Marius van Stokkom 40 klassieke druivenrassen waarmee hij tien jaar lang experimenteerde op Wijngaard de Linie. Hij keek hierbij naar klimaatbestendigheid, kwaliteit en fruitigheid. Na deze tien jaar, koos hij met zorg zeven druivenrassen uit om de Linie wijn van te maken. Onder andere de druivenrassen Gewürztraminer, Riesling, Pinot Noir en Pinot Blanc zorgen vandaag de dag voor de heerlijke Linie wijn, die inmiddels al een aantal Europese prijzen op zijn naam staan. Van de verschillende druiven worden ook blends gemaakt, wat zorgt voor bijzondere smaakcombinaties. Zoals bijvoorbeeld de Linie rood ‘19 wijn een kruising is van Pinot Noir en Cabernet. 

Naast dat je hier bijzondere wijnen kunt proeven, besteed Wijngaard de Linie ook veel aandacht aan de natuur en het milieu. Zo wordt er geen gebruik gemaakt van pesticiden, ontwikkelden ze het speciale loofwandbeheer om de gezondheid van de gewassen te waarborgen en wordt al het groenafval hergebruikt voor de groei van de wijngaard zelf. Tip: wil je deze processen van dichtbij zien? Ga dan mee op een excursie waarbij je een rondleiding krijgt over de wijngaard en je alles leert over het wijnmaakproces. Een proeverij van drie wijnen is inbegrepen, iets wat natuurlijk niet mag ontbreken bij een bezoekje aan deze wijngaard. 

© Mona Masoumi
© Lasseter Winery

2. Wijndomein Oude Waalstroom - Hurwenen, Gelderland

Het decor van Wijndomein Oude Waalstroom is met de groene omgeving, zoemende bijen en grazende schapen werkelijk prachtig. Het doel van deze natuurlijke en kleinschalige wijngaard is om de natuurgetrouwe processen te waarborgen waardoor het gebruik van bestrijdingsmiddelen niet nodig is. De wijnen zijn biologisch, natuurlijk en met veel aandacht gemaakt. Zo worden de druiven nog met de hand geplukt en wordt er vervolgens vertrouwd op het natuurlijke gistproces van de druiven. Hierdoor zijn stoffen als gelatine niet nodig om de wijn te klaren. Dat is heel fijn want dit maakt de wijnen ook geschikt voor vegetariërs en veganisten.

Ook bij deze wijngaard ben je van harte welkom om een kijkje te nemen achter de schermen. Zo worden er open dagen georganiseerd waarop je van alles kunt zien en doen. Bekijk de agenda op de website voor een actueel overzicht hiervan. Een rondleiding met proeverij mag je hier wat mij betreft niet overslaan. Ook de high wine staat garant voor een leuke middag wijn proeven en tijdens de workshop wijnmaken voel je je echt even wijnboer. Tot slot kun je een nachtje blijven slapen in de speciale tipi tent in de wijngaard. Een unieke ervaring!

© Irina Gorskaia

3. Wijngaard St. Martinus - Vijlen, Limburg

In het zuidelijke puntje van Limburg, ligt Wijngaard St. Martinus. Stan, de zoon van Hans die de wijngaard in 1988 oprichtte, is oenoloog. Oenologie is een studie naar wijnen op wetenschappelijk niveau. Waarschijnlijk heb je er nog nooit van gehoord; deze studie wordt ook niet aangeboden in Nederland. Het resultaat: Stan is een van de drie oenologen in Nederland. Nog een leuk feitje: twee van de drie oenologen in Nederland zijn werkzaam bij Wijngaard St. Martinus. Er is in de afgelopen jaren dan ook veel geëxperimenteerd met druifsoorten en op dit moment staan er wel 125 druifsoorten in de proeftuin waarmee getest wordt. Dit resulteert in allerlei bijzondere (prijswinnende) wijnen en blends. De wijnen hebben over het algemeen een hele zachte afdronk, terwijl andere Nederlandse wijnen vaak een wat wrangere afdronk hebben. De zachte afdronk is te danken aan de ligging van de druiven, maar ook door het proces en de keuze om ze op nieuwe eiken vaten te laten rijpen. De restmaterialen van het wijn maken worden vervolgens hergebruikt voor sterke Grappa.  

St. Martinus heeft duurzaamheid en innovatie sowieso hoog in het vaandel staan. Zo wordt er nauwelijks afval geproduceerd. Door alle reststoffen van het wijnproductieproces te hergebruiken, zijn bestrijdingsmiddelen overbodig en is er veel aandacht voor energiebesparing. Daarbij blijft onkruid gewoon netjes staan, en ongebruikte druiven worden achtergelaten in de wijngaard als voeding voor insecten en andere dieren uit de omgeving. Ook streeft Wijngaard St. Martinus ernaar om maar één tak per wijnboom te laten groeien met maximaal twee druiventrossen zodat alle voedingsstoffen in de druiven terecht komen. Ter vergelijking; bij andere wijngaarden zijn dit zeker twee tot vier takken per wijnboom.

Een rondleiding waarbij je meer uitleg krijgt over de wijngaard en het innovatieve wijnmaakproces is zeker de moeite waard. Hier hoort uiteraard ook een proeverij bij waarbij je kennis maakt met vijf verschillende soorten wijn. Wil je je nog verder verdiepen in de wijngaard, neem dan een van de masterclasses of sluit aan bij een plukevent waarbij je het druiven plukken eigen maakt.  

© Femke Pluijm
© Alex Block Witte

4. Wagenings Wijngoed - Wageningen, Gelderland

Op een verrassende plek in het glooiende landschap van natuurgebied Wageningse Berg vind je het Wagenings Wijngoed. Deze biologische wijngaard besteedt veel aandacht aan de druiven en de ontwikkeling van de bomen in de wijngaard. Bestrijdingsmiddelen, daar doen ze niet aan, wat natuurlijk veel beter is voor mens en milieu. Het resultaat? Lekkere en eerlijke wijn die vervolgens ook verkocht wordt in de regio door lokale ondernemers. 

Om wat meer te weten te komen over de wijn en de wijngaard zelf, is een rondleiding ideaal. Er worden verschillende arrangementen aangeboden, variërend van een losse proeverij tot dagarrangementen waarbij activiteiten als wildplukken ook inbegrepen zijn. Mocht je je verder willen verdiepen, kun je hier ook aan de slag als vrijwilliger. Hoe leuk is dat! De wijngaard steunen maar toch iets minder de handen uit de mouwen hoeven steken kan ook, een wijnstok adopteren behoort namelijk ook tot de mogelijkheden. Voor een overzicht van alle activiteiten kun je een kijkje nemen op de website

 

© Karten Wurth

Voor een bijzondere ervaring in een wijngaard hoef je het land dus helemaal niet uit. Daarbij laat het duurzame tintje de wijn toch net wat lekkerder smaken en draag je ermee bij aan een betere wereld, wat ook wel fijn is. 

Heb je zin in meer culinaire ontdekkingstochten in Nederland? Lees dan ook dit blog over streekproducten in Flevoland.

Veel plezier! 

Liefs,

Laura